Reading Education Assistance Dogs (R.E.A.D.) is een leesvaardigheidsprogramma van Intermountain Therapy Animals, dat in 1999 is gelanceerd. Inmiddels zijn er meer dan 3.500 geregistreerde teams in meer dan 20 landen die met deze methode werken. In Nederland wordt R.E.A.D. uitgevoerd door Stichting AAI-maatje.
Het is een leesprogramma dat gericht is op het verbeteren van de lees- en communicatievaardigheden van kinderen. Dit wordt bereikt door het inzetten van een krachtige methode: het voorlezen aan een hond. Tijdens de sessies lezen de kinderen boeken voor aan de hond, waardoor ze spelenderwijs en op een ontspannen manier oefenen met lezen. Honden zijn geweldige luisteraars die kinderen kunnen helpen zich te concentreren en te ontspannen. Ze zijn nooit belerend of corrigerend en zijn minder intimiderend dan leeftijdsgenootjes of andere mensen. Door een goed boek te delen met een hond kunnen kinderen hun leesvaardigheid op een positieve en plezierige manier verbeteren. Dit draagt niet alleen bij aan een positief zelfbeeld, maar ook aan een toename van zelfvertrouwen.
Alle begeleiders van de R.E.A.D. teams hebben een grondige opleiding gevolgd. De honden die in deze programma’s worden ingezet, zijn gecertificeerd door een erkende organisatie zoals project R.E.A.D. van Stichting AAI-maatje en geregistreerd bij de ITA. Samen vormen de honden en hun begeleiders een team, dat het ideale leesgezelschap voor kinderen biedt.
Project R.E.A.D.
Stichting AAI-maatje heeft met het project R.E.A.D. Nederland als doel om alle kinderen in Nederland met plezier te laten lezen en zonder spanning voor te laten lezen aan anderen. Lezen is belangrijk voor een goede deelnamen aan onze maatschappij, het bevordert de communicatie, helpt bij het ontwikkelen van empathie en vergroot de woordenschat en taalvaardigheid. Naarmate kinderen meer lezen, worden ze vaardiger en groeit hun leesplezier, wat hen aanmoedigt om nog meer te lezen. Helaas vindt niet elk kind het gemakkelijk om ontspannen en vloeiend een boek te lezen. Ongeveer 1 op de 10 kinderen in het Nederlandse onderwijs loopt het risico om als laaggeletterde volwassene de maatschappij en arbeidsmarkt te betreden. De missie van Stichting AAI-maatje is daarom om de liefde voor boeken en (voor)lezen bij kinderen te vergroten. Door het delen van een goed boek met een hond kunnen kinderen hun leesvaardigheid op een positieve en veilige manier verbeteren. Leesplezier en het verhogen van de leesvaardigheid zijn de kernpunten van het R.E.A.D. Nederland project van Stichting AAI-maatje.
Kernpunten van Stichting AAI-maatje
Hieronder volgen de belangrijkste kernpunten van het R.E.A.D. Nederland-project die de basis vormen voor het bevorderen van leesplezier en leesvaardigheid bij kinderen:
Kwaliteit
De R.E.A.D. teams die zijn aangesloten bij Stichting AAI-maatje krijgen de mogelijkheid om via netwerkbijeenkomsten en bijscholing een hoge kwaliteit te waarborgen voor scholen en bibliotheken. Door continu op de hoogte te blijven van de nieuwste ontwikkelingen in het leesonderwijs en door elkaar te stimuleren en te motiveren, zullen zij het lezen op een speelse en motiverende manier aanbieden.
Continuïteit
Door samen te werken met Stichting AAI-maatje is continuïteit gewaarborgd, mocht een team uitvallen zorgt Stichting AAI-maatje dat er een ander professioneel team de sessie overneemt. Het R.E.A.D.-Nederland project richt zich in de eerste plaats op bibliotheken en scholen, waar continuïteit van groot belang is om teleurstellingen te voorkomen.
Eenheid
Stichting AAI-maatje is een landelijke non-profit organisatie die actief bibliotheken en scholen in Nederland benadert om R.E.A.D.-trajecten aan te bieden. Hierdoor zal een R.E.A.D. sessie in de bibliotheek in het noorden, zuiden of westen van het land op dezelfde manier worden uitgevoerd en tegen gelijke kosten plaatsvinden. Eenheid creëert vertrouwen en zekerheid. Wij geloven dat samenwerking de sleutel tot succes is. Dankzij de professionele en prettige samenwerking tussen de geregistreerde R.E.A.D.-teams in Nederland kunnen wij landelijk bij bibliotheken en scholen R.E.A.D. sessies verzorgen.
R.E.A.D. is ontwikkeld door Intermountain Therapy Animals, één van de grootste en meest succesvolle organisaties op het gebied van dierondersteunde interventies in de V.S. Zij hebben meer dan 25 jaar ervaring in dit vakgebied en het R.E.A.D.-programma, dat nu al 25 jaar succesvol wordt toegepast en in meer dan 27 landen wereldwijd actief is, is een groot succes.. R.E.A.D. Nederland werkt nauw samen met Intermountain Therapy Animals en volgt strikt de eisen, regelgeving en standaarden van deze organisatie. Wij werken dan ook uitsluitend met goed opgeleide professionals.
Het R.E.A.D.-programma is gericht op het bevorderen van leesplezier en verbeteren van de leesvaardigheid van basisschoolkinderen. Hierbij wordt een hond ingezet als leesmaatje, aan wie de kinderen voorlezen. Honden zijn geweldige luisteraars die kinderen helpen zich te concentreren en te ontspannen. Ze zijn nooit belerend of corrigerend en zijn minder intimiderend dan leeftijdsgenoten of volwassenen. In dit programma wordt het kind niet gezien als een kind met een leesprobleem, maar als de leraar van de hond, wat bijdraagt aan een ontspannen en plezierige leerervaring. Bovendien stimuleert het aaien van een hond de aanmaak van oxytocine, wat stress vermindert en het geluksgevoel verhoogt. De inzet van honden in de begeleiding van kinderen heeft een waardevolle betekenis. Ze vormen een brug tussen de speelse wereld van het kind en de mogelijkheid om te leren. Kinderen en honden hebben vaak een sterke band met elkaar, gekenmerkt door vriendschap, gezelschap, vertrouwen en loyaliteit. Het contact tussen kinderen en honden wordt als echt en veilig ervaren. Interacties met honden worden als bevestigend, niet veroordelend en ontspannen beschreven. Door deze verbinding leren kinderen op een positieve manier de vaardigheden die ze nodig hebben.
Leesvaardigheidsprogramma’s met honden zijn ondersteunend, drempelverlagend en brengen plezier en authentiek contact. Deze programma’s hanteren een ervaringsgerichte aanpak, waarbij leren door te doen centraal staat. Kinderen hebben baat bij deze methode, omdat ze door activiteiten met een hond spelenderwijs leren.
Onderzoek naar R.E.A.D.-activiteiten in Amerika laat zien dat het programma de volgende resultaten oplevert:
Daarnaast leiden R.E.A.D. programma’s tot de volgende resultaten:
Uit het onderzoek ‘Preventie door Interventie’ (2017) van Stichting Lezen & Schrijven blijkt, dat 1 op de 10 kinderen het risico loopt als laaggeletterde volwassene de maatschappij en de arbeidsmarkt te betreden. Het rapport benadrukt dat de leesproblemen een zorgwekkende kant op bewegen, omdat kinderen en jongeren minder lezen dan vroeger en daardoor minder vaardig worden. Hun leesvaardigheid gaat achteruit. Het onderzoek toont aan dat alle Nederlandse 9- en 10-jarigen die hebben deelgenomen aan het onderzoek, de meest basale leesvaardigheden beheersen. Er zijn maar weinig uitzonderlijk goede lezers en een beperkt aantal zwakke lezers. Verder blijkt dat tussen een kwart en een derde van de leerlingen onvoldoende scoort op het begrijpen van geschreven teksten en dat 1 op de 4 tot 5 leerlingen een te beperkte woordenschat heeft . Wanneer kinderen al op jonge leeftijd laag scoren op leesvaardigheid, kan dit leiden tot slechte schoolprestaties, een verminderd schoolplezier en een verhoogd risico op voortijdig schoolverlaten. Deze kinderen hebben baat bij individuele begeleiding bij het lezen, maar scholen hebben niet altijd de middelen om dit te bieden.
Een effectieve aanpak om leesproblemen bij kinderen te verhelpen is het vergroten van hun motivatie om te lezen. Motivatie speelt een belangrijke rol in het verbeteren van leesvaardigheden. Wij benutten de R.E.A.D.-methode, waarbij kinderen voorlezen aan gecertificeerde psychosociale hulphonden. Deze methode richt zich op het vergroten van de liefde voor boeken door kinderen te laten voorlezen aan honden. Ze zijn het ideale publiek voor jonge lezers omdat ze geen oordeel vellen, geen kritiek geven en het niet erg vinden als er af en toe een foutje wordt gemaakt. Dit maakt het voor veel kinderen gemakkelijker en plezieriger om te lezen. Het voorlezen aan een hond creëert een positieve, speelse omgeving waarin kinderen hun leesvaardigheden kunnen verbeteren. Bovendien kunnen kinderen deze ervaring thuis voortzetten als ze huisdieren hebben, waardoor ze nog meer gelegenheid hebben om hun leesvaardigheden te versterken. Het voorlezen aan honden maakt hardop lezen luchtiger en minder stressvol, wat de druk van het voorlezen vermindert. Daarnaast kan deze methode helpen bij het overwinnen of beheersen van angst voor honden, wat een extra voordeel biedt.
Uit 48 studies in Amerika blijkt dat kinderen die regelmatig voorlezen aan een hond een positievere houding ten opzichte van (voor)lezen ontwikkelen dan kinderen die dat niet doen. Ze boeken meer vooruitgang bij het voorlezen aan in vergelijking met voorlezen aan honden dan aan een volwassene, andere kinderen of een knuffeldier. Er is een duidelijk verband gevonden met verbeterde leesvaardigheidsscore en een toegenomen motivatie om te lezen. Daarnaast worden ook positieve effecten gemeld over het gedrag van de kinderen: hun zelfvertrouwen neemt toe, hun sociale vaardigheden verbeteren en zelfs hun hygiëne gaat vooruit. De Bark&READ Foundation in het Verenigd Koninkrijk brengt honden naar scholen, zodat leerlingen hen kunnen voorlezen. Dit project, gefinancierd door de Kennel Club Charitable Trust, laat zien dat kinderen meer zelfvertrouwen krijgen doordat ze hardop kunnen leren voorlezen aan een niet-oordelende luisteraar. De aanwezigheid van honden verlaagt stress, helpt kinderen om over hun zenuwen te komen, vooral bij het uitspreken van moeilijke woorden. Een bijkomend voordeel is ook dat de meeste kinderen de hond erg leuk vinden, waardoor het oefenen van voorlezen niet als een straf wordt ervaren, maar als iets plezierigs.
Ondanks de groeiende belangstelling voor verantwoorde dierondersteunde interventies is er nog steeds weinig bekend over de precieze werking van honden bij het verbeteren van de leesvaardigheden. Meer onderzoek is nodig om harde cijfers te kunnen leveren over de effectiviteit van deze aanpak.
